12 Điều Giúp Cải Thiện Trí Nhớ Hỗ Trợ Học Tập & Làm Việc

 In Articles

Khả năng ghi nhớ và hồi tưởng lại thông tin của não là rất quan trọng, đặc biệt cho những ai phải học tập và nghiên cứu thường xuyên. Dù có thể bỏ công sức, thời gian để ghi nhớ, học thuộc nhưng điều đó không đồng nghĩa là thông tin sẽ được gợi lại lúc cần thiết sau một thời gian dài hoặc dù ngắn như vài ngày đi chăng nữa. Có nhiều thứ càng ép lại càng kém hiệu quả, cơ bản là làm đúng chứ không cần làm nhiều. Vậy tại sao chúng ta không tìm cách để vừa đạt hiệu quả cao mà vẫn có thể tận hưởng những điều khác trong cuộc sống hàng ngày?

Việc tập thể dục có thể giúp tăng cường trí nhớ. Nghiên cứu của TS. Chuck Hillman từ trường ĐH Illinois chứng minh rằng tập luyện khoảng 20 phút trước khi kiểm tra cải thiện kết quả thi.

#1 Vận động, tập thể dục

Việc tập thể dục có thể giúp tăng cường trí nhớ. Nghiên cứu của TS. Chuck Hillman từ trường ĐH Illinois chứng minh rằng tập luyện khoảng 20 phút trước khi kiểm tra cải thiện kết quả thi.

Thời gian ngủ rất quant trọng vì đây là thời gian não phục hồi khả năng làm việc, xử lý lại thông tin để đưa vào trí nhớ dài hạn. Sẽ là rắc rối lớn khi bước vào giờ kiểm tra, não chúng ta "đình công" vì nó quá mệt mỏi.

#2 Đọc thành tiếng thay vì chỉ đọc bằng mắt

Chúng ta ghi nhớ những gì được đọc bằng giọng nói tốt hơn 50% so với khi chỉ đọc đi đọc lại bằng mắt. Ngoài việc thông tin được chụp lại, chúng được ghi lại 2 lần vì còn được nghe qua âm thanh.

Một cách đơn giản để liên tục tạo động lực thúc đẩy bản thân (não bộ) tiếp thu kiến thức mới là tích hợp hệ thống thưởng của não trong quá trình học. Bằng cách "mượn tay" phần thưởng, thứ khiến não của chúng ta truyền tín hiệu "tôi muốn nó, tôi muốn nó!", não cũng muốn luôn cả thông tin được nạp vào!

#3 Tự thưởng cho bản thân

Một cách đơn giản để liên tục tạo động lực thúc đẩy bản thân (não bộ) tiếp thu kiến thức mới là tích hợp hệ thống thưởng của não trong quá trình học. Bằng cách “mượn tay” phần thưởng, thứ khiến não của chúng ta truyền tín hiệu “tôi muốn nó, tôi muốn nó!”, não cũng muốn luôn cả thông tin được nạp vào!

Từ lâu, giới khoa học đã bắt đầu nghiên cứu tác động của mùi hương đến cảm xúc và trí nhớ của con người. Các thí nghiệm cho thấy:  Mùi hoa (oải hương, hoa hồng...), vani, trầm: có tác dụng oxy hóa, hỗ trợ hệ viền để tư duy và ghi nhớ, giảm lo âu, căng thẳng Cây hương thảo, cỏ mới cắt, hoa nhài: tăng tốc độ và sự chính xác của hệ thần kinh, ngăn mất trí nhớ, cảm giác thanh thản Mùi chanh, cafe: tăng chất dẫn truyền thần kinh. tạo cảm giác phấn chấn, tích cực Mùi bạch đàn, bạc hà: giúp đánh thức, dịu đầu óc, giảm cảm giác khó chịu (say xe, kiệt sức,...) Khả năng này được cho là vì phần não xử lý mùi liên quan đến phần xử lý trí nhớ, cảm xúc. Tiếp xúc với những mùi hương này lúc học kiến thức, kỹ năng nào đó và trước khi chìm vào giấc ngủ cải thiện rõ rệt khả năng hồi tưởng. Giấc ngủ cũng được cải thiện, bằng chứng là những giấc m ơ tích cực.  Thực hiện cũng khá đơn giản. Chúng ta có thể trồng một khóm cây hương thảo, uống trà hoa nhài, tắm với bã cafe hoặc đặt một hũ hạt cafe trên bàn làm việc. Nhưng cần tránh các sản phẩm tạo hương nhân tạo như nến thơm, nước hoa, các chất tạo mùi, ...

#4 Dùng mùi hương

Từ lâu, giới khoa học đã bắt đầu nghiên cứu tác động của mùi hương đến cảm xúc và trí nhớ của con người. Các thí nghiệm cho thấy:

  • Mùi hoa (oải hương, hoa hồng…), vani, trầm: có tác dụng oxy hóa, hỗ trợ hệ viền để tư duy và ghi nhớ, giảm lo âu, căng thẳng
  • Cây hương thảo, cỏ mới cắt, hoa nhài: tăng tốc độ và sự chính xác của hệ thần kinh, ngăn mất trí nhớ, cảm giác thanh thản
  • Mùi chanh, cafe: tăng chất dẫn truyền thần kinh. tạo cảm giác phấn chấn, tích cực
  • Mùi bạch đàn, bạc hà: giúp đánh thức, dịu đầu óc, giảm cảm giác khó chịu (say xe, kiệt sức,…)

Khả năng này được cho là vì phần não xử lý mùi liên quan đến phần xử lý trí nhớ, cảm xúc. Tiếp xúc với những mùi hương này lúc học kiến thức, kỹ năng nào đó và trước khi chìm vào giấc ngủ cải thiện rõ rệt khả năng hồi tưởng. Giấc ngủ cũng được cải thiện, bằng chứng là những giấc m ơ tích cực.

Thực hiện cũng khá đơn giản. Chúng ta có thể trồng một khóm cây hương thảo, uống trà hoa nhài, tắm với bã cafe hoặc đặt một hũ hạt cafe trên bàn làm việc. Nhưng cần hạn chế và sử dụng cẩn thận các sản phẩm tạo hương nhân tạo như nến thơm, nước hoa, các chất tạo mùi, … vốn chứa nhiều hóa chất và độ tinh khiết không đảm bảo.

Andrew Sholey, giáo sư của Học viện Khoa học ở Úc cho hay nhai kẹo cao su giúp bộ nhớ ngắn hạn cải thiện 35%. Ngoài ra, nó còn làm tăng 25 - 40% lưu lượng máu đến não, bổ trợ các chức năng nhận thức như ghi nhớ, tập trung, khả năng phản ứng.  Đây cũng là cách để "đánh lừa bộ não". Vì tập tính nguyên thủy của chúng ta là chỉ ăn (nhai) khi môi trường xunh quanh an toàn, không có nguy hiểm; nên nhai kẹo cao su làm giảm lượng hormone cortisol và sự lo lắng, bất an tương ứng, giúp não hoàn toàn tập trung, làm việc hiệu quả.  Tuy nhiên, nhai quá nhiều sẽ làm phản tác dụng như mất tập trung, gây mỏi cơ hàm. Nên kết hợp nhiều biện pháp cải thiện trí nhớ, sử dụng luân phiên.    5. Nghỉ giải lao có kế hoạch Nghỉ giải lao thì có nghĩa ít thời gian học hơn nhưng nếu biết cách, nó lại giúp tăng lượng kiến thức được ghi nhớ. Cỗ máy nào hoạt động quá lâu cũng nóng lên và bắt đầu kém hiệu quả, não cũng vậy. Việc này còn thêm động lực cho bản thân.  Giải lao ngắn mỗi 45-50 phút học sẽ tối ưu khả năng tập trung và tiếp nhận thông tin. Vì sau khoảng thời gian này, sự tập trung bắt đầu giảm sút. Bất cứ thông tin mới nào sau 1 giờ 30 phút học liên tục đều không được ghi nhớ hoàn chỉnh.

#5 Nhai kẹo cao su

Andrew Sholey, giáo sư của Học viện Khoa học ở Úc cho hay nhai kẹo cao su giúp bộ nhớ ngắn hạn cải thiện 35%. Ngoài ra, nó còn làm tăng 25 – 40% lưu lượng máu đến não, bổ trợ các chức năng nhận thức như ghi nhớ, tập trung, khả năng phản ứng.

Đây cũng là cách để “đánh lừa bộ não”. Vì tập tính nguyên thủy của chúng ta là chỉ ăn (nhai) khi môi trường xunh quanh an toàn, không có nguy hiểm; nên nhai kẹo cao su làm giảm lượng hormone cortisol và sự lo lắng, bất an tương ứng, giúp não hoàn toàn tập trung, làm việc hiệu quả.

Tuy nhiên, nhai quá nhiều sẽ làm phản tác dụng như mất tập trung, gây mỏi cơ hàm. Nên kết hợp nhiều biện pháp cải thiện trí nhớ, sử dụng luân phiên.

Nghỉ giải lao thì có nghĩa ít thời gian học hơn nhưng nếu biết cách, nó lại giúp tăng lượng kiến thức được ghi nhớ. Cỗ máy nào hoạt động quá lâu cũng nóng lên và bắt đầu kém hiệu quả, não cũng vậy. Việc này còn thêm động lực cho bản thân.  Giải lao ngắn mỗi 45-50 phút học sẽ tối ưu khả năng tập trung và tiếp nhận thông tin. Vì sau khoảng thời gian này, sự tập trung bắt đầu giảm sút. Bất cứ thông tin mới nào sau 1 giờ 30 phút học liên tục đều không được ghi nhớ hoàn chỉnh.

#6 Nghỉ giải lao sau mỗi 45 phút

Nghỉ giải lao thì có nghĩa ít thời gian học, nghiên cứu hơn nhưng nếu biết cách, nó lại giúp tăng lượng kiến thức được ghi nhớ. Cỗ máy nào hoạt động quá lâu cũng nóng lên và bắt đầu kém hiệu quả, não cũng vậy. Việc này còn thêm động lực cho bản thân.

Giải lao một chút mỗi 45-50 phút học sẽ tối ưu khả năng tập trung và tiếp nhận thông tin. Vì sau khoảng thời gian này, sự tập trung bắt đầu giảm sút. Bất cứ thông tin mới nào sau 1 giờ 30 phút học liên tục đều không được ghi nhớ hoàn chỉnh.

Bằng cách cải thiện tâm trạng, nghe nhạc phù hợp sẽ tăng năng suất học và ghi nhớ. Nhiều người vì cảm thấy chán trong môi trường im ắng quá nên ngủ gục trên bàn cũng không có gì lạ.  "Mozart effect" - nghe nhạc Mozart có thể cải thiện khả năng làm việc của thần kinh Nhạc cổ điển, thính phòng mang lại cảm giác yên bình, giúp chú tâm hơn Âm thanh thiên nhiên (động vật, tiếng sóng, mưa...) giúp thư giãn Nghe radio với các đoạn hội thoại làm phân tán chú ý Âm lượng vừa phải, càng nhỏ càng tốt Tạo sẵn playlist các bài hát yêu thích để không gián đoạn quá trình học Độ dài các playlist khoảng 40-50 phút. Nó nhắc nhỏ giờ giải lao khi chơi hết các bài Nghe trước lúc đi ngủ hoặc kiểm tra giúp thư giãn và điều chỉnh trạng thái trí não phù hợp

#7 Nghe nhạc đúng cách

Bằng cách cải thiện tâm trạng, nghe nhạc phù hợp sẽ tăng năng suất làm việc và khả năng ghi nhớ. Nhiều người vì cảm thấy chán trong môi trường im ắng quá nên ngủ gục trên bàn cũng không có gì lạ.

  • Mozart effect” – nghe nhạc Mozart có thể cải thiện khả năng làm việc của thần kinh
  • Nhạc cổ điển, thính phòng mang lại cảm giác yên bình, giúp chú tâm hơn
  • Âm thanh thiên nhiên (động vật, tiếng sóng, mưa…) giúp thư giãn
  • Nghe radio với các đoạn hội thoại làm phân tán chú ý
  • Âm lượng vừa phải, càng nhỏ càng tốt
  • Tạo sẵn playlist các bài hát yêu thích để không gián đoạn quá trình học
  • Độ dài các playlist khoảng 40-50 phút. Nó nhắc nhỏ giờ giải lao khi chơi hết các bài
  • Nghe trước lúc đi ngủ hoặc kiểm tra giúp thư giãn và điều chỉnh trạng thái trí não phù hợp
Khả năng lưu trữ thông tin có thể tăng khi chúng ta đa dạng nơi chúng ta làm việc, cũng như nghe nhạc làm xua tan sự chán chường vậy. Hơn nữa, não bộ mỗi người có "sở thích" khác nhau về mức kích thích từ âm thanh, tiếng ồn, sự bận rộn trong môi trường xung quanh, hoạt động cơ thể, ... Cũng đáng để thử xem năng suất học có cải thiện khi đổi chỗ học hay không rồi quyết định có tiếp tục áp dụng cách này. Biết đâu chúng ta lại phát hiện ra một nơi để làm việc còn tốt hơn nơi hiện tại?

#8 Đổi địa điểm làm việc

Khả năng lưu trữ thông tin có thể tăng khi chúng ta đa dạng nơi chúng ta làm việc, cũng như nghe nhạc làm xua tan sự chán chường vậy. Hơn nữa, não bộ mỗi người có “sở thích” khác nhau về mức kích thích từ âm thanh, tiếng ồn, sự bận rộn trong môi trường xung quanh, hoạt động cơ thể, … Cũng đáng để thử xem năng suất học có cải thiện khi đổi chỗ học hay không rồi quyết định có tiếp tục áp dụng cách này. Biết đâu chúng ta lại phát hiện ra một nơi để làm việc còn tốt hơn nơi hiện tại?

Cách tốt nhất để kiểm tra độ "ngấm" kiến thức là giảng lại cho người khác. Việc này buộc não hoạt động xử lý thông tin để sắp xếp, trình bày chúng một cách có nghĩa và hợp lý, giống như lúc chúng ta chỉ đường cho người khác đến thăm nhà vậy. Trong quá trình đó, thông tin sẽ được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, giúp đưa nó vào trí nhớ dài hạn.  Nếu không thể tìm được ai thì gấu bông cũng có thể làm khán giả!

#9 Giảng lại kiến thức

Cách tốt nhất để kiểm tra độ “ngấm” kiến thức là giảng lại cho người khác. Việc này buộc não hoạt động xử lý thông tin để sắp xếp, trình bày chúng một cách có nghĩa và hợp lý, giống như lúc chúng ta chỉ đường cho người khác đến thăm nhà vậy. Trong quá trình đó, thông tin sẽ được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, giúp đưa nó vào trí nhớ dài hạn.

Nếu không thể tìm được ai thì gấu bông cũng có thể làm khán giả!

Khả năng tạo liên kết không chỉ giúp gợi lại thông tin mà còn lại nguồn nguyên liệu cho sự sáng tạo và trí thông minh. Như Steve Job từng nói: "Sự sáng tạo đơn giản chỉ là kết nối nhiều thứ lại với nhau. Khi bạn hỏi những người sáng tạo về cách họ làm ra một thứ gì, họ sẽ cảm thấy một chút có lỗi vì họ thực sự không làm việc này, họ chỉ thấy điều gì đó."  Một công cụ rất quen thộc chính là Sơ đồ tư duy:  Trực quan các liên kết, giúp phát triển liên kết mới Sắp xếp hệ thống các thông tin với các mối quan hệ rõ ràng Tạo bức tranh tổng thể cho một chủ đề Đơn giản, rõ ràng, tiện để ôn lại nhanh chóng Thủ thuật khác là "Cung điện ký ức" (Mind palace), rất quen thuộc với các fan Sherlock Holmes. Kỹ thuật này giúp nhớ trong thời gian rất dài (có khi không thể quên), bổ trợ suy luận logic nhưng đòi hỏi sự đầu tư công phu về mặt tưởng tượng và áp dụng kỹ thuật.

#10 Tạo các liên kết

Khả năng tạo liên kết không chỉ giúp gợi lại thông tin mà còn lại nguồn nguyên liệu cho sự sáng tạo và trí thông minh. Não cực kỳ ưu thích những khuôn mẫu, hệ thống với các bộ phận rõ ràng. Chúng ta vô thức đặt vô số câu hỏi khi tiếp xúc với thông tin mới: Cái gì đây? Nó ở đâu trong tổng thể? Có bao nhiêu thứ như vậy trong tổng thể? Nó liên quan đến điều gì và có quan hệ nào với chủ đề? Tại sao là thế này mà không phải là trường hợp khác? … Trình bày sẵn thông tin một cách phù hợp sẽ hỗ trợ rất nhiều trong quá trình làm việc.

Một công cụ rất quen thộc chính là Sơ đồ tư duy:

  • Trực quan các liên kết, giúp phát triển liên kết mới
  • Sắp xếp hệ thống các thông tin với các mối quan hệ rõ ràng
  • Tạo bức tranh tổng thể cho một chủ đề
  • Đơn giản, rõ ràng, tiện để ôn lại nhanh chóng

Thủ thuật khác là “Cung điện ký ức” (Mind palace), rất quen thuộc với các fan Sherlock Holmes. Kỹ thuật này giúp nhớ trong thời gian rất dài (có khi không thể quên), bổ trợ suy luận logic nhưng đòi hỏi sự đầu tư công phu về mặt tưởng tượng và áp dụng kỹ thuật.

Dùng hình ảnh minh họa là cách ghi nhớ thông tin một cách trực quan. Đôi lúc, nó giúp diễn đạt thông tin hiệu quả hơn rất nhiều mà nếu diễn đạt bằng chữ sẽ rất dài dòng mà vẫn không rõ ràng. Khi thông tin dễ hiểu thì nó tốn ít không gian xử lý và năng lượng của não, vậy nên cũng dễ nhớ và gợi lại hơn trong lúc kiểm tra. Hãy tưởng tượng khi học thuộc mô tả các bộ phận của não mà không có hình?

#11 Dùng hình ảnh minh họa

Dùng hình ảnh minh họa là cách ghi nhớ thông tin một cách trực quan. Đôi lúc, nó giúp diễn đạt thông tin hiệu quả hơn rất nhiều mà nếu diễn đạt bằng chữ sẽ rất dài dòng mà vẫn không rõ ràng. Khi thông tin dễ hiểu thì nó tốn ít không gian xử lý và năng lượng của não, vậy nên cũng dễ nhớ và gợi lại hơn. Hãy tưởng tượng khi phảithuộc mô tả các bộ phận của não mà không có hình?

Thời gian ngủ rất quant trọng vì đây là thời gian não phục hồi khả năng làm việc, xử lý lại thông tin để đưa vào trí nhớ dài hạn. Sẽ là rắc rối lớn khi bước vào giờ kiểm tra, não chúng ta "đình công" vì nó quá mệt mỏi.

#12 Ngủ đủ giấc mỗi ngày

Thời gian ngủ rất quan trọng vì đây là thời gian não phục hồi khả năng làm việc, xử lý lại thông tin để đưa vào trí nhớ dài hạn. Sẽ là rắc rối lớn khi bước vào thời khắc quan trọng (kiểm tra, thuyết trình, báo cáo, …), não chúng ta “đình công” vì nó quá mệt mỏi.

 

 

Recent Posts

Leave a Comment