Blockchain: “Lỗi Thời” Không Chỉ Dành Cho U70

 In Articles

Blockchain: từ khái niệm mới đến cuộc đổ bộ vào thế giới thực

Khái niệm Blockchain ra đời từ năm 2008 bởi Satomi Nakamoto, là chuỗi ghi chép các khối thông tin nối tiếp liên tục, không hạn chế thời gian. Mỗi ghi chép là một “khối”, được liên kết khối  trước và được bảo mật bằng mật mã (cryptography). Một khối luôn chứa thông tin về giao dịch, thời điểm nó được tạo ra và thông tin đươc mã hóa của khối trước nó. Đây là một nền tảng giúp kết nối nhiều bên vào một không gian lưu trữ chung. Điểm mấu chốt của công nghệ này là nó được thiết lập với các cơ chế khiến cho hệ thống các khối không thể bị phá hủy hay thay đổi, sao chép thông tin có sẵn:

  • Decentralised consensus: đảm bảo tính xác thực, một thông tin không lưu lại hai lần.
  • The blockchain: thông tin công khai với người trong hệ thống nhưng được kiểm soát bí mật.
  • Smart contracts: tạo sự đồng thuận thông qua các điều kiện, khế ước giữa hai bên hoặc nhiều hơn, được xác mình theo thứ tự của chuỗi.
  • Trusted computing: chuyển giao các nguồn lực và giao dịch với sự tin tưởng cao.
  • Proof of work: xác thực giao dịch, thông tin không thể bị thay đổi dưới sự bảo mật của hàm mã hóa hash.
cấu trúc mỗi khối blockchain gồm 4 phần: mã hash của ô trước dùng để tạo liên kết, thông tin được mã hóa của chính nó, thời gian tạo và giá trị dữ liệu

Cấu trúc khối trong nền tảng của Bitcoin block chain (Nguồn: Matthäus Wander)

Ban đầu, blockchain được sử đụng như một quyển sổ cái ghi lại mọi giao dịch giữa các bên, phần cốt lõi của Bitcoin và các đơn vị tiền ảo (cryptocurrency) khác nói chung. Tuy nhiên với khả năng loại bỏ các hậu quả lớn khi dữ liệu bị thay đổi trong bối cảnh thương mại toàn cầu, nó là nguồn cảm hứng cho nhiều ứng dụng khác trong cuộc sống con người từ giải trí, đến bán lẻ, chuỗi cung ứng, logictics, bảo hiểm, chăm sóc y tế, bất động sản và dịch vụ tài chính, công chứng, danh tính và chứng minh nguồn gốc.

 

Các ứng dụng của blockchain

Ngày 14/05, HSBC công bố lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng thành công để xử lý giao dịch về tài trợ thương mại với sự hợp tác của ngân hàng ING, hoàn tất thỏa thuận mua bán hạt đậu nành giữa 2 đơn vị của tập đoàn cung ứng lương thực, thực phẩm toàn cầu Cargill. Về cơ bản, sẽ không có gì khác biệt khi một ngân hàng tài trợ thương mại cho các công ty xuất nhập khẩu nếu HSBC không cung cấp chứng thư bảo lãnh (L/C) trên nền tảng blockchain. L/C, hay Letter of Credit, xúc tiến các hoạt đọng thương mại bằng việc đóng vai trò là sự đảm bảo sẽ thanh toán cho bên mua bởi ngân hàng phát hành nó tới ngân hàng đại diện bên bán. Tính hiệu quả của blockchain thể hiện qua kết quả quá trình giao dịch L/C chỉ mất 24 giờ thay vì tốn 5-7 ngày khi tất cả các bên được kết nối với nhau trên cùng một nền tảng và mọi thứ được cập nhật tức thì, từ đó,  giảm thời gian chờ, tối thiểu rủi ro gian lận và loại bỏ các bước không cần thiết.

Chứng thư bảo lãnh gồm nhiều bên, trải qua nhiều khâu và cần độ xác thực, tin cậy cao nên thường tốn nhiều thời gian.

Quá trình bắt đầu và kết thúc chứng thư bảo lãnh (L/C hay Letter of Credit)

Thậm chí, hãng Sirin Labs đã thiết kế hẳn mẫu smartphone có tên Finney, một sản phẩm mang tính thích nghi với cuộc sống cộp mác blockchain ngày nay và trong tương lai. Ý tưởng của smartphone Finney là giúp cho người sử dụng trữ và sử dụng tiền ảo mà không cần trả phí giao dịch, không cần mang USB chứa ví điện tử đi khắp nơi và có thể sử dụng tiền ào để thanh toán dịch vụ mà không cần quy đổi. Hiện tại, đã có 25,000 chiếc được đặt hàng, Foxconn đã được chọn làm nhà sản xuất và Việt Nam cũng nằm trong danh sách kinh doanh của model này.

Điều này là một bằng chứng rằng blockchain đang có những bước tiến mạnh mẽ vào đời sống con người

Finney: Điện thoại dựa trên nền tảng blockchain đầu tiên trên thế giới

Ứng dụng của blockchain trong các lĩnh vực đến hiện tại đa dạng đến  mức bao phủ gần như toàn bộ cuộc sống hiện đại của con người: khu vực tư nhân đến khu vực công, cá nhân đến tổ chức lợi nhuận và phi lợi nhuận.

Giải trí:

  • Guts: hệ sinh thái bán vé minh bạch, loại bỏ vé gian lận và thị trường vé mua đi bán lại.
  • KickCity: Nền tảng cho phép các nhà tổ chức sự kiện chi trả những gì họ đạt được, và thưởng cho các thành viên trong cộng đồng bằng cách chia sẻ sự kiện.
  • B2Expand: phát triển trò chơi điện tử đối kháng nhử ‘Beyond The Void’
  • Spotify: truyền tải nhạc trực tuyến. Công nghệ blockchain giúp Spotify kết nối tốt hơn với các nghệ sĩ và các thỏa thuận cấp phép với các ca khúc phát hành trên dịch vụ của Spotify.

Bán lẻ:

  • Warranteer: ứng dụng cho phép người tiêu dùng dễ dàng truy cập thông tin về sản phẩm họ đã mua và nhận dịch vụ hỗ trợ.
  • Loyyal: nền tảng dịch vụ khách hàng thân thiết và chương trình tích điểm thưởng tùy chỉnh từ nhiều thương hiệu khác nhau.
  • Blackpoint: hệ thống thanh toán, chấp nhận ví điện tử đơn giản, cấp thẻ quà tặng, chương trình khách hàng thân thiết.

Chuỗi cung ứng, vận tải:

  • IBM blockchain: Biết rõ tình trạng và điều kiện mỗi sản phẩm trong từng khâu của chuỗi cung ứng.
  • Food industry: tìm ra những loại thực phẩm có thể bị ô nhiễm và ở đâu trong suốt chuỗi cung ứng và loại bỏ chúng.
  • Blockverify: giải pháp chống hàng giả bằng cách sử dụng blockchain để xác định các sản phẩm giả mạo, hàng hóa bị đánh cắp và các giao dịch gian lận.
  • De Beers: phác họa kim cương, từ mỏ khai thác tới đơn hàng của khách.

Bảo hiểm:

  • Proof of insurance: thử nghiệm giải pháp ‘RiskBlock’ giúp các cơ quan thực thi pháp luật, người mua bảo hiểm và công ty bảo hiểm xác minh mức độ bảo hiểm trong thời gian thực và tăng tốc quá trình xử lý yêu cầu.

Y tế:

  • Nano Vision: kết hợp blockchain và trí thông minh nhân tạo để thu thập dữ liệu, tìm xu hướng và phân tích sự kết nối để đưa đến các đột phá trong y học.
  • MedicalChain: thuận lợi trong việc lưu trữ và sử dụng hồ sơ y tế điện tử để cung cấp trải nghiệm y học từ xa (telemedicine) bởi các bác sĩ thực.

Từ thiện:

  • Utopi: cải thiện tính minh bạch trong các tổ chức phi lợi nhuận khi các nhà tài trợ có thể thấy chính xác mỗi đồng xu họ bỏ ra được chi tiêu như thế nào.

Đầu tư tài chính:

  • Smart Valor: đầu tư toàn cầu đơn giản, công bằng và dễ tiếp cận cho mọi người, cho phép mọi người có quyền tiếp cận với các cơ hội đầu tư và tài sản toàn cầu.

Mạng xã hội hẹn hò:

  • Matchpool: nền tảng tích điểm thưởng “Matchmaker” cho các cặp đôi ghép thành công.

 

Việt Nam: trung tâm công nghệ blockchain tại Đông Nám Á?

Ông Simon Stokvold, nhà đồng sáng lập kiểm chủ tịch tập đoàn Ocular, đã có một cách nhìn, nhận xét đầy triển vọng khi đến HCM để nghiên cứu cộng đồng blockchain ở Việt Nam. Ocular là dự án giúp giải quyết vấn đề của các tổ chức tài chính về nhận biết khách hàng (Know Your Customer) và chống rửa tiền (Anti Money Laundring) bằng cách nhận biết danh tính và đánh giá rủi ro của mỗi người trong hệ thống.

Nhận định này của chủ tịch Oculus cho thầy Blockchain sẽ xu hướng tất yếu mà cộng đồng nên có sự chuẩn bị từ bây giờ để kịp đón đầu những cơ hội và thách thức trong tương lai

Cảm nghĩ của ông Simon Stokvold về ứng dụng công nghệ Blockchain tại Việt Nam

Ông Simon chia sẻ nhận định: “Blockchain đang giống như con tàu, mà không ai muốn lỡ chuyến.” sau 2 ngày tiếp xúc với môi trường blockchain tại Việt Nam. Các hoạt động về lĩnh vực này ở đất nước hình chứ S đang ngày càng trở nên nhộn nhịp. Hồi tháng 3 năm nay, Infinity Blockchain Labs tổ chức tuần lễ Blockchain Việt Nam, hơn 2000 khách tham dự không chỉ đến từ Việt Nam mà còn các nước có nền kinh tế phát triển, trình độ khoa học công nghệ cao như Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Sự kiện khác vừa qua là Blockchain Festival tổ chức bởi Houbi.Pro, Regulus và Kyber Network tháng 5 này. Các hoạt động này thường có sự góp mặt của hàng chục diễn giả là chuyên gia, nhà sáng lập và lãnh đạo cấp cao các công ty và dự án quy mô toàn cầu, hướng đến nâng cao hiểu biết của cộng đồng về công nghệ này cũng như ứng dụng của nó, đồng thời thấy được tiềm năng phát triển và cơ hội việc làm liên quan.

Sau các sự kiện này, tình hình phát triển công nghệ blockchain ở Việt Nam cũng nhận được nhiều đánh giá rất khả quan. Theo Casey Hynes từ tạp chí Forbes, việc Việt Nam trở thành một điểm nhấn trong mạng lưới các trung tâm công nghệ blockchain tại Đông Nam Á là có thể. Ông David Nguyễn Vũ, chủ tịch của Regulus Investment, cũng là nhà đồng sáng lập phòng thương mại Việt Nam – Singapore, thì có tầm nhìn rộng hơn khi nhận xét: “Việt Nam đang dần trở nên ngày càng quan trọng trên bản đồ blockchain thế giới.”

Sự kiện có sự góp mặt của hơn 2000 người tham dự từ nhiều nơi trên thế giới

Tuần lễ Blockchain tại HCM tháng 3 2018


sự kiện quy tụ nhiều doanh nhân, lãnh đạo, chủ dự án trong và ngoài nước

Blockchain Festival ngày 24 tháng 5 2018 tại HCM

Khoảng cách nào cho Việt Nam?

Triển vọng là vậy, rộng mở là vậy, sẽ không thể có thành tựu nào từ trên trời rơi xuống được. Ở Việt Nam, yếu tố xã hội như dân số lớn, cấu trúc dân số trẻ và hành vi người tiêu dùng và yếu tố kinh tế như tốc độ phát triển, hoạt động đầu tư từ nước ngoài giúp cải thiện công nghệ và trình độ tay nghề, tinh thần khởi nghiệp mang lại nhiều điều kiện thuận lợi. Tuy nhiên, niềm tin từ các đối tác và lực lượng lao động cần có để xây dựng, phát triển và cung cấp dịch vụ lại là bài toán cho các dự án blockchain tại Việt Nam.

Để HSBC thành công thực hiện giao dịch thương mại kể trên, HSBC đã mất gần 2 năm phối hợp cũng công ty phần mềm R3 để xây dựng nền tảng có tên Corda. Để tạo nên Corda, R3 đã hợp tác với mạng lưới gồm hơn 200 ngân hàng và tổ chức tài chính, nhà quản lý, hiệp hội thương mại và các công ty dịch vụ chuyên nghiệp. “Chúng tôi đã phải đối mặt với nhiều thách thức bởi công nghệ blockchain còn tương đối mới. Chúng tôi phát triển công nghệ trên trong vòng một năm rưỡi qua, phải mất sáu tháng để giải thích và thuyết phục cho các đối tác (ngân hàng hợp tác và khách hàng) về ứng dụng này,” ông Ramachandran, trưởng bộ phận tăng trưởng và đổi mới toàn cầu HSBC cho biết. Đặt cược vào công nghệ là một trong những nhân tố chính giúp HSBC đạt được thành công.

Qua thành công của HSBC, những thành tựu phần lớn đạt được nhờ việc chú trọng vào công nghệ, chúng ta có thể thấy sức mạnh của công nghệ này

Tầm quan trọng của công nghệ blockchain theo ông Ramachandran, trưởng bộ phận tăng trưởng và đổi mới toàn cầu HSBC

Theo quan sát của Robert Vong, nhà đồng sáng lập Talo – nền tảng cung cấp giải pháp kết nối người tìm việc và nhà tuyển dụng, số lượng kĩ sư công nghệ gia nhập lĩnh vực blockchain tại Việt Nam là không nhiều. Bản chất của lĩnh vực công nghệ, ngoài kỹ năng tay nghề, còn yêu cầu nguồn nhân lực phải có tính sáng tạo, đưa ra hướng giải quyết, thực hành và cải tiến từ đó trong khi phải có sức bền chịu đựng áp lực tiến độ của các dự án. Tuy nhiên, không nhiều bạn trẻ ở đây thể hiện những tố chất như vậy. Mặt khác, khả năng ứng dụng của blockchain và tin tưởng vào công nghệ vẫn chưa được nhận thức rộng rãi cũng phần nào giải thích cho quan sát này.

 

Kết luận

Dẫu cho những năm gần đây, Bitcoin nhận không ít tai tiếng và có giá trị biến động thất thường, công nghệ blockchain dần thoát khỏi bóng của Bitcoin và dần khẳng định vị thế của mình. Đây là một cơ hội lớn đối với ngành công nghệ thông tin ở Việt Nam. Chúng ta đã thấy được khoảng cách để đạt được nó, các bạn trẻ đang học tập và đam mê ngành này nên có sự rèn luyện, học hỏi và thực hành áp dụng nhiều hơn nữa để chuẩn bị tốt cho bản thân, chủ động tìm kiếm và sẵn sàng đón lấy cơ hội. Ví dụ như trong sự kiện Blockchain Festival, một số vé miễn phí đã được mở cho sinh viên và giảng viên. Sự kiện cũng tổ chức nhận CV, trao cơ hội việc làm đến người tham dự

Đây là một động thái nhằm tăng sự nhận thức của cộng đồng Việt Nam, tăng sự tin tưởng vào công nghệ và là một lời mời gọi các bạn trẻ cần có sự chuẩn bị đúng để có thể lấy trọn cơ hội từ công nghệ này

Houbi.pro nhà tổ chức của Blockchain Festival đã mở vé tham dự miễn phí cho học sinh, giảng viên

Trong thế giới số hóa như ngày nay, luôn dón chào những ý tưởng và phát minh giúp cải thiện cuộc sống con người. Như ông Ramachandran nói: “Điều mà khách hàng quan tâm không hẳn là công nghệ nào đằng sau, mà là họ sẽ mất bao nhiêu phí cho giao dịch và có hiệu quả hay không”.

Recent Posts

Leave a Comment