[Góc nhìn mentor] Lena Bucatariu

 In Articles, Interviews

MentorClub đã có buổi gặp và trò chuyện với cô Lena Bucatariu, một trong số các mentor đang cùng MentorClub hướng dẫn các bạn mentee. Cô đã và đang làm việc với MasterCard, AIESEC, University of Greenwich/ERC campus, SMC University Switzerland, MAP Research và cố vấn cho hơn 50 doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Dáng vẻ điềm đạm không làm cho khí chất mạnh mẽ, dứt khoát và tự tin luôn thường trực của cô bị mờ nhạt. Cảm nhận chung về cô Lena có thể tóm gọn lại trong từ “hài hòa, cân bằng”. Trông nghiêm nghị nhưng luôn tạo cảm giác thân thiết, gần gũi; luôn kiên định bảo vệ lẽ phải, niềm tin của mình nhưng cũng có lúc đầy cảm xúc.  Qua buổi phỏng vấn, cô đã chia sẻ cách nhìn và những câu chuyện truyền cảm tuy giản dị nhưng chứa đựng một tâm hồn thuần khiết, những triết lý về cuộc sống đã dất dẵn cô.

MentorClub: Cô có thể giới thiệu đôi chút về bản thân mình không? 

Lena: tôi là Lena Bucatariu, từ Romania. Tôi sống tại Việt Nam đã 11 năm, ở cả Hà Nội và Sài gòn. Hiện tôi đang làm giảng viên và cố vấn về Kinh Doanh và Marketing, nghiên cứu thị trường, nghiên cứu luận án tiến sĩ và huấn luyện các bạn sinh viên, học sinh trẻ các kỹ năng như về công việc, Tiếng Anh, vv…

Hành trình đến hiện tại

Về điều gì khiến cô chọn những việc cô đang làm, câu trả lời của cô khá bất ngờ rằng nghề tìm đến cô, cô không chọn chúng. Đầu tiên là việc dạy học, câu hỏi đưa cô về ký ức thuở bé về lần đầu tiên cô trở thành “nhà giáo nhí” năm 11 tuổi với khoản lương đầu tiên trong đời là chiếc ao len mà cô vẫn giữ đến tận bây giờ.

Lena: Hồi đó, con dì tôi thi truợt lớp 2. Con bé vì thiếu sự săn sóc, dạy bảo sau khi ba mẹ ly hôn, nó không thể đọc và viết tốt như bạn bè đồng trang lứa. Vậy là dì nhờ tôi kèm cặp cho nó và hứa sẽ đan cho tôi một chiếc ao len! Thế là tôi đồng ý. Một hôm, trong lúc luyện phát âm chữ F và V, chị con bé tạt ngang qua phòng học, thấy vậy liền chê con bé ngốc. Tôi lập tức mời cô chị ra ngoài và khóa trái cửa. Câu nói của cô chị khiến con bé khóc mãi, 10 phút sau mới nín. Sau đó, tôi giúp xé trang giấy lèm nhèm nước mắt của nó và nói rằng: “Cùng tập tiếp nào”. Chuyện này đã thay đổi thái độ của con bé từ đó về sau. Nó nhận ra rằng nó chỉ cần được giúp và nói ai đó biết điều đó, nó không ngốc. Năm đó, con bé đã đạt 80 điểm trong bài kiểm tra còn tôi thì có chiếc  áo len mới.

Đây tuy chỉ là một nấc thang nhỏ bé nhưng đã nhen nhóm để đam mê, nhiệt huyết được giúp đỡ người khác lớn dần trong cô. Cô không bao giờ từ chối lời đề nghị khi ai đó cần cô dạy, đưa lời khuyên, huấn luyện hay đào tạo họ trừ khi cô cảm thấy việc đó phi đạo đức. Còn công việc nghiên cứu thị trường tìm đến cô như thế nào:

Lena: trong quá trình làm luận án thạc sĩ, tôi cần một người phiên dịch sang Tiếng Việt và thực hiện khảo sát bằng Tiếng Việt. Tôi được giới thiệu về một người có thể giúp tôi, người này sau này trở thành đối kinh doanh của tôi. Anh ấy mời tôi dẫn dắt nhóm nghiên cứu thị trường của anh ấy. Thành ra tôi không đi tìm việc, việc đi tìm tôi.

Động lực của cô là được đóng góp vào thành công của ai đó hoặc điều gì đó, bất kể là việc đó nhỏ nhặt như thế nào. Khi người khác đứng giữa những sự lựa chọn, cô giúp họ nhìn nhận hệ quả của từng lựa chọn, hiểu bản thân mình muốn gì và đưa ra kế hoạch làm sao đạt được nó. Quá trình này luôn là sự kết hợp giữa suy nghĩ, ý tưởng của cả cô lẫn của họ và họ luôn là người đưa ra quyết định sau cùng cho bản thân. Cô giải thích:

Lena: như việc trao cho ai khẩu súng vậy, điều này là tốt hay xấu là tùy người sử dụng. Tốt ở một thời điểm khi nó phù hợp với người sử dụng đó trong hoàn cảnh đó. Từng có một học sinh của tôi ở Thụy Điển muốn học MBA vì không thể tìm được việc làm sau khi hoàn thành bậc cử nhân. Dù khác với kỳ vọng rằng tôi sẽ ủng hộ, lời khuyên của tôi là học sinh đó không nên vội học MBA ngay , vì nó dành cho nhà quản lý không phải cử nhân chưa có kinh nghiệm nên anh ấy sẽ không thực sự gặt hái gì nhiều từ nó.

Nói về giải pháp cho vấn đề, cô nhấn mạnh sự sáng tạo để biến hướng giải quyết phù hợp với cá nhân đó trong hoàn cảnh cụ thể đó. Đây là điều mà cô nghĩ các doanh nghiệp Việt Nam chưa làm được, họ có xu hướng sao chép, không biết cách trở nên khác biệt, cải tiến và trở nên tốt hơn nữa. Nhưng cũng khó để mọi người hiểu được điều này.

MentorClub: Vậy thì điều gì đã tìm và đưa cô đến Việt Nam?

Lena: À! Một câu hỏi thú vị. Nó bắt đầu khi tôi còn là thực tập sinh ở Indonesia. Tôi nộp CV 134 công ty ở khắp nơi, qua web cũng tiện mà. Có 4 nơi chấp nhận phỏng vấn và tôi đã đậu cả 4. Trong số đó, tôi chọn làm cho công ty tuyển tôi ngay trong hôm phỏng vấn. Tối hôm đó, chúng tôi đã trao đổi về công việc, lịch trình và gần như mọi thứ qua email để chuẩn bị sẵn sàng làm việc. Các công ty khác mất tận 2 tuần để trả lời rằng họ muốn tuyển tôi. Công ty tôi vừa ứng tuyển đưa ra 4 lựa chọn nơi tôi muốn làm việc: 2 thành phố ở Trung Quốc – một lớn một bé, Hồng Kông và Hà Nội. Vì chán cái lạnh ở Mỹ hồi trước khi tôi làm ở Indonesia, nên cái suy nghĩ Việt Nam có thời tiết rất đẹp đã làm tôi chọn Hà Nội!  

Gian khó mới tạo nên những con người mạnh mẽ 

MentorClub: Có phải cô muốn giúp người khác đạt được nguyện vọng của mình để giúp họ hài lòng với cuộc sống?

Lena: Tôi thấy nhiều người có quá nhiều điều đó rồi ấy chứ! Họ cần phải bước ra khỏi lớp vỏ bảo vệ mình, để trải nghiệm và để có thể hiểu cảm xúc của người khác. Tôi chiêm nghiệm rằng những người mạnh mẽ nhất đều từng trải qua những khoảng thời gian đầy khó khăn. Khi con người không có ý định nào cho cuộc đời mình, không biết khoảng cách giữa nơi mà mình đang đứng hiện tại và nơi mà họ muốn đến, cơ bản là họ có không động lực, năng lượng để mà hành động. Chúng ta chỉ thay đổi khi chúng ta nhận ra mình không bằng lòng, không hạnh phúc thôi. Nhiều cha mẹ cứ để con mình thất bại để chúng nhận ra tầm quan trọng cần làm điều gì đó. Ba mẹ Việt thường ép con mình phải làm gì, nên chúng không bao giờ ở trong hoàn cảnh mà chúng có thể hiểu nếu không làm vậy thì chúng sẽ thấy “khổ sở” như thế nào.

MentorClub: Cô sẽ chia sẻ điều gì về điểm mạnh của mình?

Lena: Tùy khía cạnh thôi. Một số mặt tôi tự tin là mình làm rất tốt, một số thì cũng chỉ hơn trung bình. Về mặt học thuật, tôi rất giỏi; về công việc thì trên trung bình,; về mặt cảm xúc thì tôi lại kém hơn.

MentorClub: Theo như cô vừa chia sẻ, người mạnh mẽ phải trải qua khó khăn. Vậy thì với những thế mạnh này, cô đã phải trải qua những gì?

Lena: Rào cản lớn nhất chính là bản thân mình: tâm trạng, sự lười biếng, ham muốn tận hưởng cuộc sống… mình cần đấu tranh lại chúng để thắng, phải biết tự thưởng đủ để mình có thể hợp tác với chính mình và cũng phải “làm hòa” với những nhu cầu tự nhiên của bản thân, không thể lúc nào cũng gò bó chúng.

Về công việc, mỗi người có những vấn đề khác nhau. Với tôi, đó là cảm giác thiếu an toàn và tự tin. Tôi từng trì hoãn việc học MBA vì tôi sợ kỹ năng tính toán của tôi không đủ tốt và khi tôi bắt đầu nó thì tôi vẫn trượt mảng Tài chính Ngân hàng. Điều tôi đã làm để vượt qua là cố gắng nhiều hơn mức cần thiết: người ta cố một, tôi cố mười để làm bản thân cảm thấy đủ và tự tin. Còn nhược điểm của tôi có lẽ là tôi lảng tránh khi gặp trường hợp sau: người ta nói một đằng làm một nẻo và các hành vi phi đạo đức . Điều này làm tôi trông kém hơn trong công việc khi tôi không bao giờ nhượng bộ với niềm tin của bản thân.

Về cảm xúc, tôi giàu xúc cảm về những thứ tôi thích và tôi tin. Nên khi cảm giác như bị phản bội, không giống kỳ vọng thì tôi có xu hướng bị tổn thương. Tôi sẽ nổi cáu khi đã bỏ công sức cho ai đó mà họ lại từ bỏ mục tiêu đã đặt ra chỉ vì họ không cố gắng đủ, họ khoan nhượng với chính mình. Như khi tôi dạy học sinh, tôi có thể òa khóc khi chấm bài của chúng và phát hiện chúng không hề cải thiện với bài giảng của tôi. Để rồi lại tự trách mình dạy không đủ tốt !? cũng mất khoảng thời gian rất dài để tôi suy nghĩ lại là dạy là việc của mình còn giỏi lên như thế nào với kiến thức đó là việc của chúng…

Yếu điểm làm tôi “giống người” hơn

MentorClub: Cô đã xác định rõ điểm yếu của mình rồi. Cô có ý định, kế hoạch gì để khắc phục chúng?

Lena: Ồ tôi đâu có định khắc phục! Khắc phục có nghĩa là tôi không quan tâm đến nó nữa. Khi quan tâm, chúng ta chấp nhận rằng chúng ta dễ bị tổn thương bởi điều đó. Ví dụ như các nghệ sĩ, họ có thể vẽ bất cứ thứ gì họ muốn mà không cần kể đến người thưởng thức có thích hay không, họ có thể vì đó là công việc của họ mà. Nhưng nếu họ thực sự để tâm đến sự đón nhận của người xem tranh, họ sẽ suy nghĩ, quan tâm đến cảm nhận của người khác và tìm kiếm sự phản hồi. Nếu nó tích cực, họ vui; nếu tiêu cực, họ buồn. Tất cả chỉ là SỰ ĐÁNH ĐỔI. Tôi giờ đây đã ít bị ảnh hưởng bởi cảm xúc hơn nhưng tôi giữ nó cân bằng hơn thôi, không khắc phục hoàn toàn, vì như vậy làm tôi thấy mình còn là con người!

Chúng ta không sinh ra để làm một bản sao

MentorClub: Nếu có một bạn trẻ tỏ lòng ngưỡng mộ về công việc của cô và hỏi cô cách làm sao để được như cô thì cô sẽ nói gì?

Lena: [Cười] Tôi sẽ cười và nói là “Này, mình cần phải trò chuyện một chút đấy…  tôi tin là chúng ta đừng trở thành bản sao của ai hết. Chả có cuộc đời nào mỹ mãn với tất cả mọi người. Dẫu cho nó trông từ bên ngoài ra sao, đó cũng chỉ là một phần. Cứ lắng nghe câu chuyện của tôi, hiểu con người tôi hoặc cứ cho là vậy… rồi sống cuộc đời, tạo nên câu chuyện của chính họ”

Cô giáo Tiếng Anh cấp 3 mà tôi thích tặng tôi tấm thiệp, trong đó viết: “Hạnh phúc của giáo viên là được thấy các học trò giỏi hơn họ và như vậy, họ cũng học từ học trò“. Cho nên, lời khuyên của tôi là đừng giống tôi, chỉ cần học hỏi kiến thức của tôi, tham khảo cách nhìn về cuộc sống và ý nghĩa cuộc đời mình…

Cũng tùy vào độ tuổi của người hỏi. Nếu là thiếu niên, tôi sẽ hỏi tại sao để thấy được mức hiểu biết về công việc của tôi. Nếu là thanh niên  (trên 16 tuổi) thì tôi sẽ thách thức bằng cách nói: “Chẳng có gì ngưỡng mộ cả”.

Nếu bạn muốn trở thành nhà giáo…

Lena: Nghề giáo đã khó, làm giáo viên trường tư lại khó hơn.  Nó đặt nền móng đầu tiên để bất cứ nghề nghiệp nào bắt đầu, xây dựng từ con số không… Để trở thành một giáo viên tốt, bạn phải:

  1. Thương yêu học trò vì như vậy bạn sẽ cố làm điều tốt nhất cho chúng. Bạn sẽ nhìn mọi thứ từ vị trí của học sinh, thấy những khó khăn chúng gặp phải
  2. Sẵn sàng cho mọi câu hỏi. Nghề này tồn tại cũng cả ngàn năm rồi. Ngày trước thì nó mang tính cấp bậc hơn, thầy nói trò nghe. Ngày nay thì nó trở thành việc giao tiếp 2 chiều, ngang bằng. Nhưng trong tương lai, học sinh ngày càng chủ động, trách nhiệm hơn với việc học, có động lực hơn. Chúng sẽ đặt những câu hỏi thậm chí ngoài bài học.

Thái độ, động lực là điểm mấu chốt

MentorClub: Bây giờ cô là một trong số các mentor ở MentorClub. Cô sẽ dẫn dắt các bạn mentee như thế nào? 

Lena: Phải xem mentee là người như thế nào.

Trường hợp 1: có động lực và kiến thức nhưng chưa biết cách áp dụng. Tôi sẽ cùng họ lên ý tưởng (brainstorm). Họ quyết định và chúng tôi sẽ thảo luận sau.

Trường hợp 2: có động lực nhưng không có kiến thức, tôi sẽ dạy kiến thức trước.

Trường hợp 3: có kiến thức nhưng không có động lực, tôi sẽ cố tìm hiểu tại sao họ thiếu, tìm ra “cái nút” kích hoạt

Trường hợp 4: thiếu cả kiến thức và động lực, tôi sẽ không nhận mentee đó đâu! Điều quan trọng nhất là thái độ và động lực. Nếu thiếu cả hai thì chắc hẳn họ chọn nhầm nghề rồi!

MentorClub: Cảm ơn những chia sẻ vừa rồi của cô. Cô còn muốn nhắn gửi gì đến các bạn trẻ không?

Lena: Tôi muốn các bạn nhớ là:

  1. Tôn trọng bản thân và người khác
  2. Đừng từ bỏ những điều bạn làm ngay lần đầu bạn nghĩ đến việc từ bỏ
  3. Chỉ làm điều bạn tin là tốt nhất và công bằng. Nếu điều gì đó bạn tin là sai trái thì nó là sai dẫu nó đúng với người khác, bạn không phải là họ
  4. Chăm sóc sức khỏe để bạn có thể duy trì sức làm việc hiện tại

Cuối cùng thì hãy tận hưởng cuộc sống bạn có, bạn làm những việc mà bạn thích. Nếu đó chưa phải việc bạn thích… thử việc khác mà bạn thích! 

Recommended Posts

Leave a Comment